Ngân hàng Trung ương Trung Quốc mua vàng 14 tháng liên tiếp

Giá vàng thế giới đang lập kỷ lục mới, trong khi dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc đã tăng thêm 30.000 ounce chỉ trong tháng trước, đưa tổng khối lượng mua ròng từ tháng 11/2024 lên khoảng 42 tấn. Động thái bền bỉ này vạch ra một chiến lược tài chính dài hạn vượt xa khỏi khuôn khổ của một phản ứng thị trường nhất thời.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (6/1/2026), giá vàng giao ngay (XAUUSD:CUR) đã có lúc chạm mức 4.491,20 USD/ounce, tiếp tục củng cố đà tăng mạnh mẽ từ cuối năm 2025. Đi cùng với đó, dữ liệu mới nhất cho thấy Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã mở rộng chuỗi mua vàng liên tiếp sang tháng thứ 14, bổ sung thêm 30.000 ounce troy vào kho dự trữ quốc gia chỉ trong tháng 12. Con số này đưa tổng khối lượng mua ròng kể từ khi chu kỳ hiện tại bắt đầu vào tháng 11/2024 lên khoảng 1,35 triệu ounce, tương đương 42 tấn.

Mục tiêu 5.000 USD và sức mạnh của vàng trong kỷ nguyên bất ổn

Trong một báo cáo mới đây, Ngân hàng UBS đã đưa ra dự báo đáng chú ý: giá vàng có thể chạm mốc 5.000 USD/ounce ngay trong Quý I/2026.

Dominic Schnider, Trưởng bộ phận Hàng hóa tại UBS Wealth Management, khẳng định động thái mua vào của các ngân hàng trung ương, thâm hụt ngân sách gia tăng, lãi suất Mỹ thấp hơn và rủi ro địa chính trị là những trụ cột chính đẩy giá kim loại quý lên cao. Thậm chí, UBS còn cho rằng nếu bất ổn chính trị hoặc tài chính gia tăng, đặc biệt xung quanh cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, giá vàng hoàn toàn có khả năng leo lên mức 5.400 USD/ounce.

Dự báo lạc quan này không phải không có cơ sở. Năm 2025 vừa qua, giá vàng đã ghi nhận mức tăng khoảng 65%, là năm tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ năm 1979. Đà tăng này được hỗ trợ bởi một loạt yếu tố vĩ mô: chính sách tiền tệ nới lỏng, căng thẳng địa chính trị kéo dài, và đặc biệt là hoạt động mua vào không ngừng nghỉ của các ngân hàng trung ương.

Sự kiện địa chính trị mới nhất liên quan đến Venezuela cũng đang bơm thêm nhiên liệu cho cơn khát tài sản an toàn. Việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào đầu tháng 1 đã ngay lập tức đẩy nhu cầu trú ẩn lên cao, góp phần đưa giá vàng và cả giá bạc vượt ngưỡng 80 USD/ounce, lập đỉnh cao mọi thời đại. Điều này cho thấy sự nhạy cảm cực cao của thị trường kim loại quý trước các biến động chính trị toàn cầu.

Chiến lược dài hạn của Trung Quốc

Trong khi giới đầu tư cá nhân có thể dao động theo từng biến động giá, động thái của PBoC lại cho thấy một lộ trình chiến lược rõ ràng và bền bỉ. Tính đến cuối tháng 9/2025, trước chuỗi mua kéo dài 14 tháng hiện tại, Trung Quốc đã mua vàng liên tiếp 11 tháng, nâng tổng dự trữ chính thức lên khoảng 74,06 triệu ounce (xấp xỉ 2.303 tấn). Con số này tiếp tục tăng lên 74,15 triệu ounce vào cuối tháng 12/2025, với tổng giá trị dự trữ đạt 319,45 tỷ USD.

Chiến lược này là một phần quan trọng trong nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD của Bắc Kinh. Sau các biện pháp trừng phạt tài chính và đóng băng tài sản đối với Nga năm 2022, nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, đã nhận thức rõ rủi ro khi tập trung quá nhiều “trứng” vào “giỏ USD”. Vàng, với tính chất độc lập, không bị kiểm soát bởi bất kỳ chính phủ hay ngân hàng trung ương nào, trở thành “bảo hiểm cuối cùng” hấp dẫn.

Mặc dù vậy, khoảng cách vẫn còn rất lớn. Tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối của Trung Quốc mới chỉ ở mức 6,5-7,7%, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu và rất xa so với hơn 8.000 tấn vàng mà Mỹ đang nắm giữ. Điều này đồng nghĩa với việc Bắc Kinh vẫn còn rất nhiều dư địa để tiếp tục mua vàng trong tương lai, bất chấp giá đang ở vùng đỉnh cao lịch sử.

Một số nhà phân tích còn cho rằng, vàng có thể đóng vai trò hỗ trợ cho quá trình quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ, tăng cường vị thế trong các thỏa thuận thanh toán song phương.

Áp lực nguồn cung và phát hiện mỏ vàng “khủng” tại Hồ Nam

Cơn khát vàng toàn cầu, đặc biệt từ các ngân hàng trung ương, đang đặt ra những câu hỏi lớn về khả năng đáp ứng của nguồn cung. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác tiếp tục tăng dự trữ với tốc độ nhanh, thị trường có thể đối mặt với tình trạng “cháy hàng” vật chất. Nguồn cung khai thác mới trên thực tế thường hẹp hơn kỳ vọng và không thể tăng đột biến trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh đó, một thông tin địa chất quan trọng từ Trung Quốc thu hút sự chú ý đặc biệt. Đầu tháng 1/2026, nước này công bố phát hiện một mỏ vàng quy mô rất lớn tại tỉnh Hồ Nam, với trữ lượng tiềm năng được ước tính vượt 1.000 tấn. Phát hiện này, nếu được xác nhận qua các giai đoạn thăm dò sâu hơn, có thể trở thành một trong những mỏ vàng lớn nhất thế giới, sánh ngang với mỏ South Deep của Nam Phi.

Dù vậy, các chuyên gia lưu ý rằng việc chuyển đổi từ “tài nguyên tiềm năng” sang “trữ lượng có thể khai thác thương mại” là một quá trình dài, phức tạp và tốn kém, đặc biệt khi mỏ nằm ở độ sâu lên tới 2.000 - 3.000 mét. Tuy nhiên, về mặt chiến lược, việc phát hiện này củng cố thêm an ninh tài nguyên quốc gia cho Trung Quốc, cung cấp một nguồn cung nội địa tiềm năng song song với hoạt động nhập khẩu và tích trữ hiện tại.

Viễn cảnh năm 2026: Vàng trong một thế giới phân cực

Năm 2026 mở ra với một viễn cảnh đầy biến động và khó lường. Căng thẳng địa chính trị từ Venezuela đến Ukraine, cùng với cuộc cạnh tranh chiến lược toàn diện Mỹ-Trung, tiếp tục là những nhân tố chính định hình tâm lý thị trường. Giới đầu tư phải đối mặt với một thế giới ngày càng phân mảnh, nơi xu hướng “tách rời có chọn lọc” trong chuỗi cung ứng và công nghệ buộc các quốc gia phải đa dạng hóa và tìm kiếm sự tự chủ.

Trong môi trường đó, vàng vượt lên trên vai trò của một tài sản trú ẩn truyền thống. Nó trở thành một công cụ chiến lược trong cán cân quyền lực tài chính toàn cầu. Việc tích lũy vàng của các ngân hàng trung ương, dẫn đầu là Trung Quốc, không chỉ là để bảo vệ giá trị tài sản mà còn nhằm xây dựng một hệ thống tài chính song song ít phụ thuộc hơn vào phương Tây.

Đối với thị trường trong nước, sóng gió quốc tế cũng tác động mạnh mẽ. Sau một đợt điều chỉnh giảm sâu vào ngày đầu năm, giá vàng miếng SJC đã nhanh chóng phục hồi và liên tục lập đỉnh mới, chính thức vượt ngưỡng 158,6 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra vào sáng ngày 7/1. Khoảng cách giữa giá trong nước và thế giới vẫn duy trì ở mức đáng kể, phản ánh tâm lý lo ngại về tỷ giá và nhu cầu tích trữ nội địa mạnh mẽ.

Tóm lại, chuỗi mua vàng dài hạn của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh tổng thể đầy phức tạp của thị trường kim loại quý toàn cầu. Nó kết hợp giữa chiến lược tài chính quốc gia, nhận thức về rủi ro địa chính trị và tầm nhìn dài hạn về trật tự tiền tệ thế giới. Khi giá vàng tiến gần hơn đến ngưỡng 5.000 USD, mỗi động thái từ các “tay chơi” lớn như PBoC không chỉ làm nóng thị trường mà còn đặt ra những câu hỏi sâu sắc về tương lai của hệ thống tài chính toàn cầu trong kỷ nguyên mới đầy biến động.