“Thật tuyệt vời”: Lời tuyên bố gây chấn động của Trump khiến USD lao dốc không phanh

Trong bài phát biểu quan trọng tại Iowa, Tổng thống Donald Trump không chỉ tuyên bố sẽ sớm thay thế Chủ tịch Fed Jerome Powell mà còn bày tỏ sự ủng hộ công khai với đồng USD suy yếu. Những tuyên bố này đã giáng một đòn mạnh vào niềm tin thị trường, khiến đồng bạc xanh lao dốc xuống đáy thấp nhất trong bốn năm và thổi bùng lo ngại về sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ độc lập.

Sáng ngày 28 tháng 1 năm 2026 theo giờ Việt Nam, thị trường tài chính toàn cầu chao đảo trước một cú sốc kép từ nước Mỹ. Tổng thống Donald Trump, trong chuyến thăm vận động tại bang Iowa - nơi ông từng có chiến thắng áp đảo, đã đưa ra những tuyên bố làm rung chuyển hai trụ cột của thị trường: chính sách tiền tệ độc lập và sức mạnh của đồng USD.

Tại Trung tâm Sự kiện Horizon ở Clive, trước hàng nghìn cử tri ủng hộ, ông Trump liệt kê một loạt thành tựu kinh tế ấn tượng nhưng cũng phát đi những tín hiệu khiến giới đầu tư toàn cầu phải dè chừng.

Bài phát biểu kéo dài gần một giờ là bản tuyên ngôn lạc quan về “sự đảo ngược ngoạn mục” của nước Mỹ sau một năm ông trở lại Nhà Trắng. Tuy nhiên, thứ khiến thị trường giật mình không nằm ở những con số tăng trưởng, mà nằm ở hai thông điệp then chốt: một lời hứa sẽ sớm công bố nhân sự mới cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed), và một thái độ tích cực bất ngờ trước sự suy yếu của đồng đô la Mỹ.

Sự kết hợp giữa áp lực chính trị lên cơ quan tiền tệ độc lập và sự đồng thuận với đồng tiền mất giá đã tạo thành một cơn bão hoàn hảo, đẩy chỉ số Dollar Index (DXY) xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm 2022.

Kịch bản kinh tế “hoàng kim” và lời hứa thay đổi nhân sự cấp cao tại Fed

Trong phần đầu bài phát biểu, Tổng thống Trump đã vẽ nên một bức tranh kinh tế Mỹ rực rỡ, được ông mô tả là đang “bùng nổ”.

Ông dẫn chứng một loạt số liệu nhằm củng cố niềm tin của cử tri: thị trường chứng khoán đã chứng kiến 52 lần lập kỷ lục mới trong một năm, mang về thêm 9 nghìn tỷ USD giá trị cho các tài khoản hưu trí; tổng đầu tư cam kết vào nước Mỹ đạt con số khổng lồ 18 nghìn tỷ USD; và thâm hụt thương mại đã được thu hẹp tới 77%.

Ông cũng nhấn mạnh đến thu nhập thực tế của người dân tăng hơn 2.000 USD, cùng với việc giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, thực phẩm đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, điểm trọng tâm thu hút sự chú ý của giới phân tích tài chính lại nằm ở phần ông Trump đề cập đến Fed. Ông công khai chỉ trích Chủ tịch Jerome Powell vì đã “hành động quá muộn” trong việc điều chỉnh lãi suất, đồng thời tuyên bố một cách dứt khoát: “Tôi sẽ thông báo khá sớm” về việc lựa chọn một “Chủ tịch Fed xuất sắc” mới. Ông còn dự báo rằng “lãi suất sẽ giảm rất mạnh” sau khi nhân sự mới nhậm chức.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 và đang có thông tin Bộ Tư pháp Mỹ điều tra ông về một dự án tu sửa trụ sở. Thị trường ngay lập tức diễn giải đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Nhà Trắng muốn một chính sách tiền tệ nới lỏng mạnh mẽ hơn và sẵn sàng can thiệp trực tiếp vào tính độc lập vốn có của Fed.

“Không, tôi nghĩ đó là điều tuyệt vời”: Tuyên bố gây sốc về đồng USD

Nếu thông tin về Fed gây ra lo ngại, thì phát biểu của ông Trump về đồng đô la Mỹ chính là mồi lửa châm ngòi cho đợt bán tháo.

Khi được các phóng viên chất vấn bên lề về việc đồng USD đang suy yếu, thay vì tỏ ra lo ngại như thông lệ của bất kỳ nhà lãnh đạo nào, vị tổng thống thẳng thừng tuyên bố: “Không, tôi nghĩ đó là điều tuyệt vời”. Ông nói thêm: “Hãy nhìn vào giá trị của đồng USD mà xem. Hãy nhìn vào công việc mà chúng tôi đang làm. Đồng USD đang làm rất tốt”.

Câu trả lời ngắn gọn này truyền đi một thông điệp không thể rõ ràng hơn: Nhà Trắng không những không phiền lòng mà còn có thể đang ngầm ủng hộ một đồng tiền yếu hơn để hỗ trợ hoạt động xuất khẩu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước.

Đối với thị trường, đây là một tín hiệu “bật đèn xanh” cực kỳ hiếm thấy. Các nhà giao dịch nhận định rằng họ đã có được sự đảm bảo từ chính tổng thống rằng xu hướng giảm giá của đồng bạc xanh sẽ không bị chính quyền ngăn cản, thậm chí còn được hoan nghênh.

Steven Englander, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối G10 tại Standard Chartered, nhận xét: “Các quan chức thường có xu hướng đẩy lùi những biến động mạnh của đồng tiền, nhưng khi chính Tổng thống thể hiện sự thờ ơ hoặc thậm chí ủng hộ, điều đó khuyến khích các nhà giao dịch tiếp tục bán USD”.

Thị trường chao đảo và đồng USD rơi tự do

Hậu quả diễn ra tức thì và thê lương. Ngay sau bài phát biểu, chỉ số Dollar Index (DXY) – thước đo sức mạnh của USD so với rổ các đồng tiền chủ chốt – lao dốc hơn 1.3%, có thời điểm chạm đáy ở mức 95.8 điểm, trước khi phục hồi nhẹ.

Đây không chỉ là mức thấp nhất trong bốn năm qua, mà còn đánh dấu phiên giảm giá thứ tư liên tiếp, tạo nên đà sụt giảm mạnh nhất kể từ khi chính quyền Trump tái áp đặt các biện pháp thuế quan.

Trên các thị trường tiền tệ chéo, sự sụp đổ của đồng bạc xanh càng trở nên rõ rệt:

• Đồng Euro (EUR/USD) bứt phá mạnh, tăng 1.4% và phá vỡ ngưỡng tâm lý quan trọng 1.20, đạt mức cao nhất kể từ giữa năm 2021.
• Đồng Bảng Anh (GBP/USD) cũng tăng 1.2%, lên mức 1.38, cao nhất kể từ cuối năm 2021.
• Cặp USD/JPY giảm sâu xuống dưới mốc 153, làm dấy lên đồn đoán về khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phải can thiệp để hỗ trợ đồng yên.

Tính từ đầu năm 2025 khi ông Trump tái đắc cử, đồng USD đã mất giá hơn 9% so với rổ tiền tệ chính và gần 12% so với đồng Euro. Kyle Rodda, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Capital.com, nhận định: “Điều này cho thấy một cuộc khủng hoảng niềm tin vào đồng USD. Có vẻ như chừng nào chính quyền Trump còn duy trì các chính sách thất thường, sự yếu kém này có thể sẽ còn dai dẳng”.

Bất ổn chính trị và chiến tranh thương mại leo thang

Sự sụt giảm của USD không chỉ đến từ bài phát biểu tại Iowa, mà còn bị đẩy nhanh bởi một loạt các rủi ro chính sách chồng chất khác. Thị trường đang phải đối mặt với nguy cơ chính phủ Mỹ bị đóng cửa một phần do bế tắc ngân sách tại Quốc hội trước hạn chót 30 tháng 1. Bên cạnh đó, chính quyền Trump tiếp tục thực thi đường lối cứng rắn trong thương mại.

Ông Trump đã đe dọa áp thuế quan 25% đối với hàng nhập khẩu ô tô, gỗ và dược phẩm từ Hàn Quốc, cáo buộc nước này không tuân thủ thỏa thuận song phương. Đáng chú ý hơn, ông còn cảnh báo sẽ trừng phạt Canada với mức thuế 100% nếu Ottawa ký kết bất kỳ thỏa thuận thương mại nào với Trung Quốc.

Những động thái này làm dấy lên lo ngại về một làn sóng lạm phát mới và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến đồng USD càng trở nên kém hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư.

Dòng tiền đổi hướng và thách thức cho Fed

Trong bối cảnh bất ổn, dòng tiền toàn cầu bắt đầu tìm kiếm các bến đỗ an toàn khác. Vàng, tài sản trú ẩn truyền thống, đã tăng vọt lên mức kỷ lục trên 5.200 USD/ounce. Các thị trường mới nổi và đồng tiền của các nước xuất khẩu hàng hóa cũng nhận được sự hỗ trợ từ làn sóng bán USD.

Tất cả diễn biến này đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vào một tình thế vô cùng khó xử trong cuộc họp chính sách kết thúc vào ngày 28 tháng 1. Quyết định về lãi suất, vốn dự kiến sẽ được giữ nguyên, giờ đây trở nên phức tạp hơn bao giờ hết. Nick Rees, Trưởng bộ phận Nghiên cứu vĩ mô tại Monex, nhận định: “Rủi ro lớn không nằm ở lãi suất… Ông Trump sẽ không thích điều đó (việc Fed không cắt lãi suất)”. Mối lo ngại lớn nhất là Fed có thể bị mất uy tín nếu bị cảm thấy đang phải hành động dưới áp lực chính trị thay vì dữ liệu kinh tế.

Karl Schamotta, chiến lược gia tại Corpay, đúc kết: “Các yếu tố nền tảng tích cực của nền kinh tế Mỹ sẽ đến lúc mạnh lên… nhưng hiện tại, không ai muốn mua USD cả”. Triển vọng của đồng bạc xanh trong ngắn hạn phụ thuộc hoàn toàn vào việc liệu Washington có thể mang lại một lộ trình chính sách rõ ràng, ổn định và tôn trọng tính độc lập của các thể chế hay không.

Với cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần và phong cách lãnh đạo gây bất ngờ của Tổng thống Trump, sự ổn định ấy dường như vẫn là một ẩn số đầy thách thức đối với thị trường tài chính toàn cầu.