Lạm phát Eurozone tháng 1/2026 giảm sâu xuống dưới mục tiêu ECB, đồng euro đối mặt biến động mạnh

Bức tranh lạm phát Khu vực đồng Euro tháng 1/2026 đã có bước ngoặt lớn khi giảm sâu xuống 1.7%, thấp hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB), đặt ra thách thức mới cho chính sách tiền tệ và báo hiệu những biến động khó lường cho đồng tiền chung.

Chiều ngày 04/02/2026 theo giờ Việt Nam, Cơ quan Thống kê Châu Âu (Eurostat) công bố ước tính sơ bộ gây chấn động: chỉ số giá tiêu dùng hài hòa (HICP) của Khu vực đồng Euro (Eurozone) trong tháng 1 chỉ tăng 1.7% so với cùng kỳ năm trước, giảm mạnh từ mức 2.0% của tháng 12/2025. Đây không chỉ là mức thấp nhất trong hơn một năm mà còn là lần đầu tiên lạm phát tổng thể chính thức rơi xuống dưới ngưỡng mục tiêu 2% mà ECB theo đuổi.

Song song đó, lạm phát cốt lõi (Core HICP - loại trừ năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá) cũng hạ nhiệt về 2.2%, từ mức 2.3% trước đó, đánh dấu mức thấp nhất kể từ tháng 10/2021 theo ghi nhận của Capital Economics.

Phân tích chi tiết lạm phát Eurozone tháng 01/2026

Sự sụt giảm mạnh của lạm phát tổng thể chủ yếu được thúc đẩy bởi nhóm năng lượng. Giá năng lượng trong tháng 1 đã giảm tới 4.1% so với cùng kỳ năm ngoái, một mức sụt sâu đáng kể so với mức giảm 1.9% trong tháng 12.

Trái ngược hoàn toàn, nhóm thực phẩm, rượu và thuốc lá lại ghi nhận đà tăng nhẹ từ 2.5% lên 2.7%, trong đó giá thực phẩm chưa qua chế biến tăng mạnh từ 3.5% lên 4.4%.

Nhóm dịch vụ, thành phần phản ánh áp lực giá nội tại và sức mạnh của nền kinh tế, tuy có giảm từ 3.4% xuống 3.2% nhưng vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy sức ì đáng kể. Trong khi đó, nhóm hàng hóa công nghiệp không bao gồm năng lượng chỉ tăng nhẹ từ 0.3% lên 0.4%.

Xét theo biến động tháng, HICP tổng thể của khu vực giảm 0.5%. Đáng chú ý, chỉ số lõi (loại trừ năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá) giảm tới 1.1% so với tháng trước. Những con số này phản ánh một hiệu ứng mùa vụ rõ rệt sau kỳ nghỉ lễ cuối năm, đồng thời khẳng định xu hướng giảm giá không chỉ bó hẹp ở năng lượng mà đã lan tỏa sang nhiều nhóm hàng hóa khác.

Dữ liệu cũng cho thấy sự phân hóa sâu sắc về lạm phát giữa các quốc gia thành viên, đặc biệt trong bối cảnh Eurozone đã chính thức mở rộng thành EA21 với sự gia nhập của Bulgaria từ ngày 01/01/2026. Pháp ghi nhận mức lạm phát thấp nhất toàn khu vực, chỉ ở ngưỡng 0.4%, tiếp theo là Italy và Phần Lan cùng ở mức 1.0%.

Ở chiều ngược lại, Croatia có tỷ lệ lạm phát cao nhất với 3.6%, trong khi Slovakia thậm chí lên tới 4.2%. Hai nền kinh tế lớn là Đức và Tây Ban Nha lần lượt ở mức 2.1% và 2.5%. Sự chênh lệch này phản ánh sự khác biệt về cấu trúc kinh tế, mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, cũng như sức mạnh phục hồi khác biệt sau các cú sốc thời gian qua.

Cần lưu ý rằng số liệu tháng 1/2026 chịu ảnh hưởng từ một số thay đổi phương pháp luận quan trọng do Eurostat áp dụng.

Đầu tiên, chỉ số HICP giờ đây được tính toán dựa trên Phân loại Tiêu dùng Cá nhân Châu Âu phiên bản mới (ECOICOP 2), đồng bộ với tiêu chuẩn quốc tế COICOP 2018 của Liên Hợp Quốc, trong đó các trò chơi may rủi được đưa vào nhóm dịch vụ giải trí.

Thứ hai, kỳ tham chiếu chỉ số được cập nhật về 2025=100. Quan trọng hơn, việc Bulgaria chính thức gia nhập Eurozone đã làm thay đổi trọng số tính toán chỉ số tổng thể cho toàn khối. Các thay đổi này được thực hiện theo công thức chuỗi chỉ số để đảm bảo tính liên tục, dù vẫn có thể tạo ra một số biến động kỹ thuật nhất định trong việc so sánh số liệu.

Sự lựa chọn của ECB: Giảm phát và áp lực lãi suất

Dữ liệu lạm phát thấp bất ngờ này đặt ECB vào thế tiến thoái lưỡng nan ngay trước thềm cuộc họp chính sách vào ngày 05/02/2026. Hầu hết các nhà quan sát, như được đề cập trong phân tích của CNBC, đều kỳ vọng ECB sẽ giữ nguyên lãi suất chuẩn ở mức 2% và duy trì tư thế thận trọng này trong nhiều tháng tới. Việc lạm phát tổng thể rơi xuống dưới mục tiêu khiến khả năng cắt giảm lãi suất thêm trở nên rất xa vời.

Lorenzo Codogno, nhà sáng lập Lorenzo Codogno Macro Advisors, nhận định ECB đang ở một “vị trí tốt” nhưng cảnh báo rằng các quan chức có thể trở nên dè dặt hơn với cách diễn đạt này do bất ổn toàn cầu. Ông chỉ ra các rủi ro như leo thang địa chính trị, đồng euro tăng giá mạnh, hoặc các số liệu lạm phát tiếp theo cao hơn dự kiến có thể thay đổi cục diện.

Codogno cho rằng rủi ro giảm lãi suất trong ngắn hạn là nhỏ, trong khi rủi ro tăng lãi suất trung hạn vẫn tồn tại, với kịch bản cơ sở là không có thay đổi chính sách nào trong cả năm 2026 và 2027.

Một góc nhìn còn quyết đoán hơn đến từ Paul Hollingsworth, Trưởng bộ phận Kinh tế Thị trường Phát triển tại BNP Paribas Markets 360. Ông khẳng định ngưỡng để ECB hành động trong năm nay là cực kỳ cao và dự báo động thái tiếp theo của ngân hàng này thậm chí có thể là một đợt tăng lãi suất, dự kiến vào quý III/2027, khi áp lực giá nội địa tăng lên do tác động của các khoản chi tiêu lớn cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

Capital Economics cũng nhấn mạnh rằng mức lạm phát lõi 2.2% hiện tại đã thấp hơn so với dự báo 2.4% của chính ECB cho quý I/2026, điều này củng cố thêm cho lập trường “giữ vững tay lái” trong một thời gian dài.

Đồng Euro trước nguy cơ biến động mạnh

Phản ứng của thị trường ngoại hối ngay sau khi dữ liệu được công bố tương đối ôn hòa, với cặp EUR/USD duy trì quanh vùng cao trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, sự bình tĩnh này có thể chỉ là tạm thời.

Phân tích từ Bloomberg chỉ ra rằng lạm phát “chìm sâu dưới mục tiêu” xuất hiện đúng thời điểm ECB cân nhắc lộ trình tương lai. Một mối lo ngại tiềm tàng là sức mạnh của đồng euro, vốn được hỗ trợ bởi đồng USD yếu đi, có thể trở thành yếu tố kìm hãm lạm phát thông qua việc giảm giá hàng nhập khẩu, từ đó khiến bài toán chính sách trở nên phức tạp hơn.

Các nhà đầu tư đang dồn sự chú ý vào cuộc họp sắp tới của ECB, đặc biệt là bài phát biểu của Chủ tịch Christine Lagarde và bản cập nhật dự báo kinh tế. Bất kỳ tín hiệu nào về việc ECB đánh giá lại rủi ro giảm phát hoặc có sự thay đổi trong giọng điệu về lộ trình lãi suất đều có khả năng kích hoạt những biến động mạnh đối với đồng euro.

Trong một môi trường đầy rẫy bất ổn địa chính trị và thương mại toàn cầu, đồng tiền chung Châu Âu được dự báo sẽ trải qua một quý đầu năm 2026 đầy biến động.

Kết luận

Tóm lại, mốc lạm phát 1.7% của tháng 1/2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng nhưng cũng đầy thách thức đối với Khu vực đồng Euro. Trong khi tín hiệu tích cực về kiểm soát giá cả là không thể phủ nhận, ECB giờ đây phải đối mặt với một nhiệm vụ tinh tế và khó khăn hơn: cân bằng giữa nguy cơ lạm phát thấp kéo dài với việc duy trì ổn định tài chính, trong khi lạm phát cốt lõi vẫn dai dẳng trên mục tiêu và động lực từ giá dịch vụ vẫn còn sức nóng.

Hành trình đưa lạm phát trở về mức 2% một cách bền vững vẫn còn nhiều chông gai, đòi hỏi sự kiên nhẫn và linh hoạt trong điều hành chính sách. Đối với các nhà đầu tư trên thị trường forex và tài chính, việc theo dõi sát sao mọi động thái và phát ngôn từ Frankfurt trong những tháng tới là yếu tố then chốt để ứng phó với những biến động không ngừng nghỉ.