Tin tức tổng hợp 20/05/2026: Nga-Trung củng cố hợp tác, Mỹ-EU đạt thỏa thuận thương mại

Thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn biến động dồn dập nhất kể từ đầu năm 2026.

Thị trường toàn cầu bước vào giai đoạn mà mọi cú sốc bắt đầu liên kết với nhau

Sau phiên giao dịch đầy biến động ngày 19/05, thị trường tài chính quốc tế bước sang ngày 20/05 với trạng thái căng thẳng rõ rệt hơn khi hàng loạt biến số lớn cùng lúc xuất hiện và bắt đầu tác động chéo lẫn nhau.

Khác với các đợt rung lắc thông thường chỉ xoay quanh một nhóm tài sản hoặc một khu vực địa lý, lần này thị trường đang phải hấp thụ đồng thời rủi ro địa chính trị Trung Đông, áp lực lạm phát năng lượng, lợi suất trái phiếu tăng mạnh, đồng USD đi lên, nguy cơ Fed tiếp tục cứng rắn hơn, cùng lúc với sự dịch chuyển chiến lược trong thương mại và công nghệ toàn cầu.

Điều khiến giới đầu tư lo ngại nhất không nằm ở từng tin tức đơn lẻ, mà là việc tất cả những mắt xích này đang dần kết nối thành một vòng phản ứng lớn hơn, nơi chiến tranh có thể kéo theo lạm phát, lạm phát khiến lợi suất tăng, lợi suất gây áp lực lên chứng khoán, còn đồng USD mạnh lại tiếp tục siết chặt điều kiện tài chính trên toàn cầu.

Iran tiếp tục là “quả bom nhiệt” của thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu

Trung Đông vẫn là tâm điểm lớn nhất chi phối tâm lý thị trường trong suốt 24 giờ qua.

Tổng thống Donald Trump tiếp tục phát đi những tín hiệu trái chiều về Iran. Một mặt, ông cho biết Mỹ “có thể tấn công Iran lần nữa” nếu cần thiết. Nhưng mặt khác, ông lại khẳng định chiến tranh “sẽ kết thúc rất nhanh” và Tehran đang muốn đạt được một thỏa thuận.

Chính sự thiếu chắc chắn này đang khiến thị trường phản ứng cực kỳ nhạy cảm với từng phát biểu mới từ Washington.

Wall Street Journal dẫn nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran hiện gần như không đạt tiến triển đáng kể. Trong khi đó, nhiều báo cáo quốc phòng cho thấy Lầu Năm Góc đã được thúc giục tránh nối lại các cuộc không kích khi nguy cơ leo thang quân sự vẫn còn rất cao.

Căng thẳng tại eo biển Hormuz vì thế tiếp tục trở thành nỗi lo lớn nhất đối với thị trường năng lượng. NATO được cho là đã bắt đầu xem xét khả năng hỗ trợ an ninh hàng hải nếu tuyến vận tải chiến lược này tiếp tục bị đe dọa.

Đây là chi tiết đặc biệt quan trọng bởi khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu hiện vẫn đi qua Hormuz mỗi ngày.

Nhiều quốc gia đã bắt đầu chuẩn bị các kịch bản ứng phó khẩn cấp. Ấn Độ đang lên kế hoạch điều tàu dầu đi qua Hormuz nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng. Hàn Quốc cũng xác nhận đã có tàu nước này di chuyển qua khu vực trong bối cảnh căng thẳng leo thang.

CEO Woodside nhận định thế giới đang “đánh giá thấp” mức độ tác động mà cuộc chiến Iran có thể gây ra đối với thị trường LNG toàn cầu. Citi thậm chí đưa ra kịch bản Brent có thể chạm 150 USD/thùng nếu xuất hiện cú sốc gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng.

Dù vậy, thị trường dầu trong ngắn hạn vẫn liên tục rung lắc mạnh theo từng dòng tin liên quan tới khả năng đàm phán. Giá dầu có thời điểm suy yếu sau phát biểu của ông Trump về việc chiến tranh sẽ sớm kết thúc, nhưng nhanh chóng phục hồi khi thị trường nhận ra rủi ro nguồn cung thực tế vẫn chưa hề biến mất.

Fed bắt đầu cứng rắn hơn, thị trường lo ngại khả năng tăng lãi suất quay trở lại

Trong lúc Trung Đông làm nóng thị trường năng lượng, thì trái phiếu Mỹ lại trở thành tâm điểm lớn nhất trên mặt trận tài chính.

Một loạt phát biểu mới từ các quan chức Fed cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ đang bắt đầu nghiêng sang lập trường cứng rắn hơn đáng kể.

Quan chức Fed Paulson nhận định chính sách hiện tại vẫn phù hợp, nhưng nhấn mạnh thị trường hoàn toàn đúng khi bắt đầu định giá khả năng Fed phải tăng lãi suất trở lại nếu tăng trưởng và lạm phát tăng mạnh hơn dự kiến. Ông cảnh báo rủi ro hiện “ở mức cực kỳ cao” và Fed chưa thể yên tâm trước nguy cơ cú sốc năng lượng từ Iran sẽ tái kích hoạt lạm phát.

Các tài liệu nghiên cứu và bài phát biểu liên quan đến Hội nghị Thị trường Tài chính 2026 của Fed Philadelphia cũng cho thấy giới hoạch định chính sách ngày càng lo ngại về khả năng lạm phát quay trở lại thông qua giá năng lượng, vận tải và chuỗi cung ứng.

Cùng lúc đó, phát biểu của ông Trump về việc sẽ để Kevin Warsh “làm bất cứ điều gì ông ấy muốn” với lãi suất nếu trở thành Chủ tịch Fed tương lai đã khiến thị trường đặc biệt chú ý tới câu chuyện độc lập chính sách tiền tệ tại Mỹ.

Bloomberg mô tả đợt bán tháo hiện tại trên thị trường trái phiếu Mỹ mang tính “capitulation”, tức trạng thái nhà đầu tư buộc phải thoát vị thế trước áp lực lợi suất tăng quá nhanh.

Điểm đáng chú ý là làn sóng bán trái phiếu Mỹ không chỉ đến từ nhà đầu tư tư nhân. CNBC cho biết các ngân hàng trung ương toàn cầu đang tiếp tục giảm nắm giữ Treasuries, trong đó lượng nắm giữ của Trung Quốc đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 2008.

Reuters xác nhận lượng trái phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ hiện chỉ còn khoảng 652,3 tỷ USD, trong khi Nhật Bản cũng ghi nhận xu hướng giảm nắm giữ. Điều này càng khiến thị trường lo ngại rằng Mỹ sẽ phải đối mặt với áp lực tài trợ nợ công lớn hơn trong giai đoạn lãi suất cao kéo dài.

Đồng USD tăng mạnh, vàng suy yếu, thị trường forex bước vào vùng biến động mới

Thông thường, căng thẳng địa chính trị sẽ hỗ trợ vàng. Nhưng lần này, đà tăng mạnh của lợi suất Mỹ đã lấn át hoàn toàn nhu cầu trú ẩn.

Giá vàng tiếp tục giảm xuống vùng thấp nhất kể từ cuối tháng 3 khi giới đầu tư gia tăng đặt cược Fed sẽ duy trì lãi suất cao lâu hơn, thậm chí không loại trừ khả năng quay lại chu kỳ tăng lãi suất.

Đồng USD vì thế tăng mạnh trên diện rộng, tiến sát vùng cao nhất khoảng 6 tuần. Đồng rupee Ấn Độ rơi xuống mức thấp kỷ lục mới do giá dầu tăng và áp lực nhập khẩu năng lượng leo thang. Các đồng tiền nhạy cảm với tăng trưởng như AUD hay CAD cũng chịu áp lực đáng kể khi thị trường chuyển sang trạng thái phòng thủ.

Trong khi đó, đồng yên Nhật bắt đầu hồi phục trở lại nhờ kỳ vọng Tokyo có thể buộc phải hành động trước đà tăng lợi suất và biến động tỷ giá. BofA đã hạ dự báo USD/JPY từ 157 xuống 152, cho rằng đang xuất hiện ba yếu tố có thể kích hoạt một chu kỳ tăng giá mạnh hơn của đồng yên trong thời gian tới.

Nhật Bản đối mặt đồng thời áp lực tăng trưởng, trái phiếu và đồng yên

Nhật Bản hiện nổi lên như một trong những mắt xích dễ tổn thương nhất của hệ thống tài chính toàn cầu.

GDP quý I/2026 của Nhật tăng trưởng thường niên 2,1%, cao hơn dự báo 1,7%, cho thấy nền kinh tế vẫn duy trì được sức chống chịu nhất định.

Tuy nhiên, các dữ liệu khảo sát doanh nghiệp lại phản ánh bức tranh kém tích cực hơn nhiều. Khảo sát Reuters Tankan cho thấy tâm lý nhà sản xuất Nhật chỉ cải thiện nhẹ trong tháng 5, trong khi triển vọng lĩnh vực dịch vụ bắt đầu suy yếu do chi phí đầu vào và giá năng lượng tăng mạnh.

Điều khiến thị trường lo ngại nhất là lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật siêu dài hạn đã tiến sát vùng 3%, mức từng bị xem là khó tưởng tượng chỉ vài năm trước.

Bloomberg cảnh báo đây có thể trở thành áp lực lớn đối với cả thị trường chứng khoán lẫn tính bền vững tài khóa của Nhật Bản. Reuters cho biết Tokyo đang cân nhắc tung ra các loại trái phiếu mới dành cho nhà đầu tư cá nhân, bao gồm cả trái phiếu liên kết lạm phát, nhằm ổn định nhu cầu thị trường.

BoJ hiện rơi vào tình thế cực kỳ khó xử. Một mặt, đồng yên yếu buộc ngân hàng trung ương phải tính tới việc tăng lãi suất. Nhưng mặt khác, lợi suất tăng quá nhanh lại có thể làm rung chuyển toàn bộ thị trường trái phiếu và hệ thống tài chính trong nước.

Mỹ đồng loạt xoay trục thương mại với cả EU và Trung Quốc

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất nhưng phần nào bị lu mờ bởi câu chuyện Iran là việc Washington đang đồng thời thúc đẩy hai hướng đi thương mại lớn với châu Âu và Trung Quốc.

Tại châu Âu, EU xác nhận đã đạt thỏa thuận lập pháp sơ bộ nhằm cắt giảm thuế đối với hàng công nghiệp Mỹ, mở đường hoàn tất thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương trước hạn chót 4/7 mà Washington đặt ra.

Giới quan sát đánh giá đây là nỗ lực rõ ràng của châu Âu nhằm tránh nguy cơ bị Mỹ áp thêm thuế trong bối cảnh kinh tế khu vực vốn đã chịu áp lực lớn từ năng lượng và tăng trưởng yếu.

Trong khi đó, trên mặt trận Mỹ-Trung, hàng loạt tín hiệu hòa dịu hơn cũng bắt đầu xuất hiện.

Reuters cho biết Trung Quốc đang xem xét mua khoảng 200 máy bay Boeing và đồng thời tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến thuế quan với Mỹ. Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận Washington và Bắc Kinh đang xem xét thêm các bước hợp tác mới liên quan tới thương mại và chuỗi cung ứng.

Thị trường nhìn nhận đây là tín hiệu quan trọng cho thấy cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang cố gắng tránh mở thêm một mặt trận căng thẳng mới trong lúc hệ thống tài chính toàn cầu đã quá nhạy cảm với rủi ro lãi suất và năng lượng.

Bắc Kinh đẩy mạnh hợp tác với Nga, đồng thời giữ ổn định chính sách tiền tệ

Trong bối cảnh thế giới ngày càng phân mảnh, cuộc gặp cấp cao giữa Nga và Trung Quốc tại Bắc Kinh thu hút sự chú ý đặc biệt của giới đầu tư. Hai bên liên tục nhấn mạnh việc mở rộng hợp tác chiến lược, tăng cường phối hợp toàn cầu và thúc đẩy quan hệ song phương bước sang “giai đoạn phát triển mới”.

Các tuyên bố từ Bắc Kinh cũng cảnh báo thế giới có nguy cơ quay trở lại “luật rừng”, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ổn định năng lượng và thương mại quốc tế.

Financial Times và Bloomberg đánh giá cuộc gặp này diễn ra đúng thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu rung chuyển bởi khủng hoảng Iran, qua đó giúp Nga củng cố vai trò xuất khẩu năng lượng sang châu Á.

Ở mặt trận chính sách tiền tệ, PBoC tiếp tục giữ nguyên lãi suất LPR tháng thứ 12 liên tiếp, phản ánh chiến lược ưu tiên ổn định tài chính hơn là tung kích thích quy mô lớn trong giai đoạn hiện tại.

Đáng chú ý, trái phiếu Trung Quốc lại đi ngược xu hướng bán tháo toàn cầu khi lợi suất giảm xuống mức thấp nhất 9 tháng, cho thấy dòng tiền đang tìm tới thị trường này như một nơi trú ẩn tương đối ổn định trong khu vực.

Châu Á rung lắc mạnh vì AI, Samsung và cuộc đua công nghệ mới

Bên cạnh câu chuyện vĩ mô, thị trường châu Á còn chịu ảnh hưởng mạnh từ làn sóng tái cấu trúc công nghệ và AI.

Samsung trở thành tâm điểm khi khoảng 48.000 công nhân dự kiến đình công sau khi đàm phán lương thưởng đổ vỡ hoàn toàn. Reuters, Bloomberg và WSJ đều cho rằng đây có thể trở thành cuộc đình công lớn nhất lịch sử Samsung Electronics, qua đó làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Cổ phiếu Samsung giảm mạnh kéo theo toàn bộ nhóm công nghệ Hàn Quốc đi xuống, khiến KOSPI dẫn đầu đà giảm tại châu Á.

Trong khi đó, cuộc đua AI toàn cầu tiếp tục tăng tốc.

OpenAI xác nhận sẽ mở phòng thí nghiệm AI ứng dụng đầu tiên ngoài Mỹ tại Singapore, đi kèm cam kết đầu tư khoảng 234 triệu USD vào hệ sinh thái địa phương. Google cũng công bố các thỏa thuận AI mới với Singapore, cho thấy Đông Nam Á đang nổi lên như một trung tâm công nghệ chiến lược mới của khu vực.

Ở phía Trung Quốc, Alibaba ra mắt chip AI Zhenwu M890 cùng mô hình ngôn ngữ lớn mới, đánh dấu bước tiến đáng kể trong nỗ lực tự chủ công nghệ và giảm phụ thuộc vào phần cứng phương Tây.

Bloomberg nhận định AI hiện không còn đơn thuần là một câu chuyện công nghệ, mà đang trở thành yếu tố tái định hình dòng vốn, thị trường chứng khoán và chiến lược công nghiệp toàn cầu.

Anh và châu Âu tiếp tục đối mặt bài toán lạm phát dai dẳng

Dữ liệu kinh tế mới nhất từ Anh cho thấy lạm phát đã hạ nhiệt phần nào nhưng áp lực giá cả vẫn chưa biến mất.

CPI tháng 4 giảm xuống 2,8%, thấp hơn dự báo 3,0%, trong khi Core CPI giảm còn 2,5%. Tuy nhiên, chỉ số giá sản xuất đầu vào và đầu ra lại tăng mạnh hơn kỳ vọng, phản ánh áp lực chi phí vẫn đang âm thầm tích tụ trong nền kinh tế. Song song đó, tỷ lệ thất nghiệp Anh tăng lên 5,0%, còn số người thất nghiệp trên mỗi vị trí tuyển dụng tăng lên 2,5.

ING cảnh báo Ngân hàng Anh hiện rơi vào tình thế khó xử tương tự Fed. Dù tăng trưởng và việc làm có dấu hiệu suy yếu, cú sốc năng lượng từ Trung Đông vẫn có thể khiến lạm phát quay trở lại bất cứ lúc nào.

Tại Đức, PPI tháng 4 cũng tăng mạnh hơn dự báo, tiếp tục củng cố lo ngại rằng áp lực giá sản xuất tại châu Âu chưa thực sự được kiểm soát.

Thị trường đang quay trở lại với những biến số “cổ điển” nhất của tài chính vĩ mô

Sau nhiều tháng được dẫn dắt bởi kỳ vọng AI và cắt giảm lãi suất, thị trường toàn cầu hiện đang quay trở lại với những biến số nền tảng nhất của kinh tế vĩ mô, gồm chiến tranh, năng lượng, lạm phát, trái phiếu và chính sách tiền tệ.

Iran làm tăng giá dầu, giá dầu đẩy kỳ vọng lạm phát đi lên, lạm phát khiến lợi suất trái phiếu tăng mạnh, lợi suất cao gây áp lực lên chứng khoán và dòng vốn toàn cầu, và đồng USD mạnh tiếp tục siết chặt điều kiện tài chính tại các nền kinh tế mới nổi.

Trong khi đó, Nhật Bản đối mặt rủi ro trái phiếu, châu Âu lo ngại lạm phát năng lượng, còn Mỹ vẫn chưa thể thoát khỏi áp lực lãi suất cao kéo dài.

Đó là lý do giới đầu tư hiện đặc biệt nhạy cảm với mọi dữ liệu kinh tế, phát biểu từ Fed, biến động tại Hormuz hay bất kỳ tín hiệu nào từ thị trường trái phiếu toàn cầu. Và ở thời điểm hiện tại, chưa có dấu hiệu nào cho thấy những biến số đó sẽ sớm hạ nhiệt.