Lời nói đầu:Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp đầu tiên của Chủ tịch Kevin Warsh, trong khi Mỹ và Iran bất ngờ ký thỏa thuận hòa bình 14 điểm ngay tại Versailles. Cùng điểm qua những diễn biến kinh tế, địa chính trị và phản ứng thị trường toàn cầu trong 24 giờ qua.
Ngày 17 và 18 tháng 6 năm 2026 chứng kiến hai sự kiện lớn khiến thị trường châu Á bùng nổ với Nikkei vượt 71.000 điểm, trong khi dầu thô giảm sâu và đồng đô la mạnh lên. Các ngân hàng trung ương khác như BOJ, BoE, SNB cũng có những động thái đáng chú ý.

Fed dưới thời Warsh mở ra kỷ nguyên mới của chính sách tiền tệ
Cuộc họp FOMC ngày 17 tháng 6 là lần đầu tiên Kevin Warsh giữ cương vị Chủ tịch Fed. Đúng như dự báo, Ủy ban đã bỏ phiếu nhất trí 12-0 giữ nguyên phạm vi lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5% - 3,75%, lần giữ nguyên thứ tư liên tiếp. Tuy nhiên, điều khiến thị trường chú ý là sự thay đổi trong cách thức truyền thông và định hướng chính sách.
Khác với những bản tuyên bố dài hơn 300 từ trước đây, tuyên bố lần này chỉ vỏn vẹn 130 từ, với cam kết mạnh mẽ: “Ủy ban sẽ mang lại sự ổn định giá cả.” Warsh giải thích rằng tuyên bố ngắn hơn, đơn giản hơn, loại bỏ các ngôn từ cũ và chỉ cung cấp các dữ kiện theo cách tốt nhất có thể. Quan trọng hơn, Fed đã chính thức xóa bỏ mọi dấu hiệu về định hướng tương lai (forward guidance) - công cụ từng được sử dụng để ám chỉ xu hướng nới lỏng hay thắt chặt. Theo RaboResearch, đây là sự chia tay rõ ràng với kỷ nguyên Bernanke - Yellen - Powell.
Warsh khẳng định ông không đưa ra dự báo lãi suất của riêng mình, vì cho rằng việc đệ trình một dấu chấm (dot) là không hữu ích trong điều hành chính sách. Thay vào đó, ông công bố thành lập năm lực lượng đặc nhiệm để đánh giá toàn diện các hoạt động của Fed: truyền thông, bảng cân đối kế toán, dữ liệu, năng suất và việc làm, cũng như khuôn khổ lạm phát. Các lực lượng này sẽ bắt đầu trong vài tuần tới và hoàn thành vào cuối năm, với khuyến nghị nhưng không thuê ngoài quyết định. Scotiabank nhận định mục đích chính của chương trình này là để mua thời gian cho cách tiếp cận mới.
Dù Warsh không tham gia, 18 thành viên còn lại đã đưa ra dự báo cho thấy trung vị lãi suất cuối năm 2026 là 3,8%, tăng từ 3,4% hồi tháng 3. Cụ thể, 9 thành viên dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay, trong đó 6 người dự báo hai lần hoặc hơn. Dự báo GDP 2026 giảm nhẹ xuống 2,2%, thất nghiệp ở mức 4,3%, trong khi lạm phát PCE tăng vọt lên 3,6% (từ 2,7%) và PCE lõi lên 3,3% (từ 2,7%). Warsh mô tả rằng trong phòng họp có sự chia rẽ rõ rệt: một nửa cho rằng lãi suất nên thấp hơn, một nửa cho rằng nên cao hơn, và các thành viên không cảm thấy bị ràng buộc bởi dự báo của mình.

Nguồn: Bloomberg
Trong cuộc họp báo, Kevin Warsh tuyên bố: “Chúng tôi nhận thấy lạm phát đã vượt xa mục tiêu 2% trong hơn năm năm.” Ông khẳng định không có lý do để xem xét lại mục tiêu 2% cho đến khi đạt được, và cho rằng lạm phát là một sự lựa chọn. Ông cũng bác bỏ quan điểm phải đánh đổi giữa việc làm đầy đủ và ổn định giá cả, đồng thời cảnh báo không để biến động giá dầu, trứng và thịt bò lan rộng thành lạm phát toàn diện.
Về dữ liệu, Warsh chỉ trích các phương pháp khảo sát “kiểu cũ” và bày tỏ sự cởi mở với dữ liệu tư nhân, kỹ thuật mới và cải cách thống kê khu vực công. Ông cũng cho biết sẽ không ngạc nhiên nếu có một khung truyền thông mới vào cuối năm.
Ngay sau quyết định của Fed, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm của Mỹ tăng từ 4,05% lên 4,14%, kỳ hạn 10 năm lên 4,47%.

Nguồn: Bloomberg
Đồng USD cũng tăng mạnh, chứng khoán Mỹ giảm điểm và kỳ vọng về lần tăng lãi suất tiếp theo được đẩy nhanh.

Nguồn: Bloomberg
Mỹ và Iran ký thỏa thuận hòa bình 14 điểm: Bước ngoặt tại Trung Đông
Cùng ngày, trong khi Fed họp tại Washington, Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ ký một bản ghi nhớ (MOU) 14 điểm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhằm chấm dứt xung đột kéo dài gần 4 tháng. Thỏa thuận có tên chính thức “Islamabad Memorandum of Understanding” được ký điện tử vào thứ Tư và có hiệu lực ngay lập tức, sau đó Trump ký trực tiếp một bản sao trong bữa tối với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles ngay sau Hội nghị G7.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận văn bản đã được hoàn tất với chữ ký của hai tổng thống và loại trừ lễ ký trực tiếp tại Zurich vào thứ Sáu. Iran cũng tuyên bố Mỹ cam kết loại bỏ mọi trở ngại đối với việc Iran tiếp cận các quỹ bị đóng băng, đồng thời khẳng định các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon vi phạm cam kết.
Thượng nghị sĩ Bill Cassidy của đảng Cộng hòa gọi đây là sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, khi tham vọng hạt nhân của Iran không bị kiềm chế và họ đã học được rằng đe dọa Hormuz có hiệu quả. Ngược lại, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem coi đây là chiến thắng lớn cho Iran. Trump cảnh báo sẽ “ném bom nếu Iran vi phạm”, trong khi Bắc Kinh kêu gọi tất cả các bên thực hiện nghiêm túc các cam kết.
Ngay sau khi thỏa thuận có hiệu lực, một tàu chở LNG đã tiến về phía eo biển. Nhóm An ninh Hàng hải do Mỹ dẫn đầu đã hạ mức đe dọa từ “nghiêm trọng” xuống “đáng kể”, nhưng Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) vẫn cảnh báo các cuộc tấn công vẫn có khả năng cao và bãi mìn vẫn là mối đe dọa.
Lưu lượng tàu chở dầu chưa tăng đáng kể: chỉ 6 tàu dầu trong số 13 tàu thương mại đi qua Hormuz trong ngày 16/6, so với hơn 100 tàu trước chiến tranh. Ba tàu chở dầu Iran đã thoát khỏi phong tỏa của Hải quân Mỹ, mang theo gần 5 triệu thùng dầu thô, trong lần xuất hành đầu tiên trong hai tháng.

Nguồn: Bloomberg
Phản ứng của thị trường toàn cầu
Sự kết hợp giữa một Fed diều hâu và thỏa thuận hòa bình tại Trung Đông đã tạo ra những chuyển động trái chiều rõ rệt.
Thị trường chứng khoán châu Á bùng nổ, Nikkei 225 vượt 71.000 điểm lần đầu tiên trong lịch sử, KOSPI lập kỷ lục mới, cổ phiếu công nghệ châu Á tăng hơn 10%. Trong khi đó, chứng khoán Mỹ giảm điểm sau cuộc họp Fed, nhưng các hợp đồng tương lai đã tăng nhẹ nhờ thỏa thuận Iran bù đắp phần nào.

Nguồn: Bloomberg
Giá dầu thô giảm mạnh, Brent giao tháng 8 xuống 78,65 USD/thùng (-1,13%), WTI giao tháng 7 xuống 75,82 USD/thùng (-1,26%). IEA dự báo nguồn cung toàn cầu năm 2026 sẽ giảm trung bình 3,9 triệu thùng/ngày xuống 102,4 triệu thùng/ngày, nhưng sẽ phục hồi lên 110,3 triệu thùng/ngày vào năm tới, có thể dẫn đến dư thừa lớn.
Goldman Sachs cảnh báo nếu Hormuz không bao giờ mở hoàn toàn, Brent có thể vượt 130 USD/thùng. New York Life Investment Management lưu ý dầu vẫn ở trên mức trước xung đột, việc bình thường hóa vận chuyển cần thời gian và các kho dự trữ chiến lược cần được bổ sung.
Trên thị trường kim loại quý, giá vàng giao ngay phục hồi lên trên 4.300 USD/ounce khi lo ngại địa chính trị giảm bớt.

Nguồn: Bloomberg
Ở thị trường ngoại hối, đồng euro giảm và đồng nhân dân tệ cũng xuống thấp nhất một tuần do USD mạnh lên.
Các dữ liệu kinh tế Mỹ được công bố cùng ngày
Bên cạnh quyết định của Fed, một loạt báo cáo kinh tế quan trọng cũng được công bố vào ngày 17/6, cung cấp thêm bối cảnh cho các nhà hoạch định chính sách.
Doanh số bán lẻ tháng 5 tăng 0,9% so với tháng trước, vượt xa dự báo 0,5%, sau khi tăng 0,4% trong tháng 4. Doanh số đạt 763,7 tỷ USD, đánh dấu tháng tăng thứ tư liên tiếp và tốc độ tăng trưởng hàng năm hơn 12% trong ba tháng qua. Tăng trưởng diễn ra ở 11 trong số 13 hạng mục, dẫn đầu là trạm xăng (+3,4%), cửa hàng tạp hóa (+2,3%), xe cộ và phụ tùng (+1,2%), đồ nội thất (+1,0%). Nhóm kiểm soát (control group) tăng 0,7%, tạo rủi ro tăng cho dự báo chi tiêu tiêu dùng quý II.
Các nhà phân tích tại BMO nhận định báo cáo này sẽ làm dấy lên nhiều cảnh báo tại Fed khi ngân hàng trung ương đang cố gắng kiềm chế áp lực lạm phát tiêu dùng.
Bán nhà chờ ký kết tháng 5 tăng 3,8% so với tháng trước và 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái, theo Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia (NAR). Tất cả các khu vực đều tăng, với vùng Trung Tây dẫn đầu, với con số +8,1% so với tháng trước, +9,3% so với cùng kỳ. Chuyên gia kinh tế trưởng Lawrence Yun cho rằng đợt mua sắm cuối mùa xuân cho thấy nhu cầu nhà ở bị dồn nén và người tiêu dùng đã chấp nhận lãi suất thế chấp trên 6% như một chuẩn mực mới.
Dự trữ dầu thô thương mại của Mỹ giảm 8,26 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 12/6, vượt xa dự báo giảm 3,69 triệu thùng. Dự trữ xăng giảm 906.000 thùng (dự báo -759.000), trong khi dự trữ sản phẩm chưng cất tăng 951.000 thùng (dự báo -484.000). Tỷ lệ vận hành nhà máy lọc dầu đạt 96,7% công suất.
Động thái từ các ngân hàng trung ương khác và các sự kiện quốc tế
Ở Nhật Bản, Phó Thống đốc Shinichi Uchida đã gây chú ý với cảnh báo cứng rắn rằng BOJ có nguy cơ “tụt hậu so với đường cong lạm phát” và “giá cả đang mở rộng, có nguy cơ lạm phát cơ bản lệch khỏi mục tiêu.” Uchida có phong cách rõ ràng, ngắn gọn, khác với Thống đốc Ueda thường dài dòng. BOJ đã nâng lãi suất lên 1%, mức cao nhất trong 31 năm nhưng đồng yên vẫn tiếp tục suy yếu, USD/JPY chạm mức 160,795 - thấp nhất gần hai năm - xóa bỏ mọi mức tăng từ các đợt can thiệp trước.

Nguồn: Bloomberg
Chánh Văn phòng Nội các Kihara tuyên bố sẵn sàng hành động bất cứ lúc nào trước biến động tiền tệ, đồng thời thừa nhận đồng yên yếu vừa có lợi cho lợi nhuận doanh nghiệp vừa làm tăng chi phí hộ gia đình. Nhật Bản đã chi 11,7 nghìn tỷ yên (72,87 tỷ USD) để can thiệp vào cuối tháng 4 đến đầu tháng 5. Khoảng cách lãi suất giữa BOJ (1%) và Fed (3,50-3,75%) tiếp tục mở rộng, thúc đẩy các giao dịch carry trade.

90% các nhà kinh tế cho rằng Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) sẽ tăng lãi suất thêm một lần nữa vào tháng 12 - Nguồn: Bloomberg
Thông tin ngoài lề, một cuộc khảo sát của Reuters cho thấy Nhật Bản nhập khẩu 94% dầu thô từ Trung Đông, 93% qua Hormuz. Về thời gian phục hồi kinh doanh dự kiến sau thỏa thuận ngừng bắn, 39% công ty chọn “một năm”, 31% chọn “nửa năm”, 17% chọn “ba tháng”, 8% chọn “ba năm”. Ngoài ra, 48% công ty cho rằng việc áp dụng AI đang có tác động đáng kể đến tuyển dụng và sử dụng lao động Nhật Bản; 30% coi đây là vấn đề cấp bách, 61% xem là phần mở rộng của thách thức an ninh mạng.
Ở nước Anh, lạm phát tháng 5 bất ngờ giữ nguyên ở mức 2,8%, không đổi so với tháng 4 và thấp hơn dự báo. Lạm phát lõi ở 2,6% thấp hơn dự kiến, nhưng lạm phát dịch vụ ở 3,7% cao hơn dự báo. Dữ liệu này củng cố cách tiếp cận theo từng cuộc họp của BoE trước quyết định lãi suất.

Nguồn: Bloomberg
Ngày 23/6 tới đây sẽ đánh dấu tròn một thập kỷ cuộc trưng cầu dân ý dẫn đến Brexit tại Anh. Theo NBER 2025, GDP Anh hiện tại thấp hơn 6-8% so với mức nếu không rời EU; xuất khẩu hàng hóa sang EU giảm 14% trong giai đoạn 2019-2025.
Lạm phát tháng 5 của Thụy Sĩ dự báo ở mức 0,6%, không đổi so với tháng 4, nhờ sức mạnh của đồng franc tạo hiệu ứng giảm phát. ING dự báo SNB sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 0%. GDP quý I/2026 của New Zealand tăng 0,8% so với quý trước, phù hợp dự báo, sau khi tăng 0,5% quý IV/2025. Tăng trưởng hàng năm đạt 0,8%.
Tại cuộc họp quan trọng ở Paris, các nhà lãnh đạo G7 cam kết hợp tác giảm phụ thuộc vào khoáng sản quan trọng, giao nhiệm vụ cho các tổ chức tài chính phát triển và cơ quan tín dụng xuất khẩu tăng cường phối hợp chuỗi giá trị.
Nhận định từ các chuyên gia và tổ chức hàng đầu
Rick Rieder, Giám đốc thu nhập cố định tại BlackRock, nhận định Fed đã mở ra một kỷ nguyên mới cho chính sách tiền tệ Mỹ. Scotiabank đặt câu hỏi liệu Warsh đang cố tình tạo ra phản ứng thị trường, mua thời gian hay đang học việc; họ cho rằng màn ra mắt hoành tráng đã đẩy trái phiếu “nổi loạn”, kéo cổ phiếu xuống và đẩy USD mạnh lên, và rằng “không còn bàn tay vững chắc trên bánh lái để tránh những bất ngờ”.
RaboResearch khẳng định forward guidance đã chính thức biến mất, còn các chuyên gia tại Forex.com nhấn mạnh câu chuyện lớn không phải là lãi suất Mỹ mà là tác động lên đồng yên và các giao dịch carry trade, đồng thời lưu ý tuyên bố của Fed cho rằng lạm phát vẫn ở mức cao “một phần” do cú sốc năng lượng, ngụ ý các yếu tố nội địa cũng đang duy trì áp lực giá.
Kết luận
Hai ngày 17 và 18 tháng 6 năm 2026 là cột mốc quan trọng đối với kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Fed dưới sự dẫn dắt của Kevin Warsh đã thể hiện một cách tiếp cận mới mẻ và cứng rắn: tuyên bố ngắn gọn, chấm dứt định hướng tương lai, thành lập các lực lượng đặc nhiệm để cải cách từ gốc rễ, và khẳng định quyết tâm đưa lạm phát về mục tiêu 2%, bất chấp sự chia rẽ trong nội bộ và áp lực từ thị trường. Trong khi đó, thỏa thuận bất ngờ với Iran, dù gây nhiều tranh cãi, đã mở ra hy vọng chấm dứt xung đột kéo dài và khôi phục dòng chảy dầu qua Hormuz, tác động ngay lập tức đến giá năng lượng và tâm lý nhà đầu tư.
Phản ứng của thị trường cho thấy sự phức tạp khi hai câu chuyện lớn đan xen: chứng khoán châu Á bùng nổ nhờ hòa bình, nhưng chứng khoán Mỹ lại chịu áp lực từ Fed; dầu giảm nhưng vẫn ở mức cao; USD mạnh lên và trái phiếu lao dốc. Các ngân hàng trung ương khác như BOJ, BoE, SNB cũng đang điều chỉnh chính sách trong bối cảnh mới. Như Scotiabank nhận định, đây là thời khắc quan trọng khiến việc dự báo trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Với các lực lượng đặc nhiệm đang hình thành và tiến trình đàm phán Iran còn tiếp diễn, những ngày tới sẽ tiếp tục mang đến nhiều diễn biến đáng chú ý mà giới đầu tư và hoạch định chính sách đều phải theo dõi sát sao.