MicroStrategy bật tăng ngoạn mục sau quyết định "hãm phanh" của MSCI

Vào ngày 6/1/2026, MSCI ra thông báo chính thức hoãn việc loại trừ các công ty nắm giữ tài sản kỹ thuật số khỏi chỉ số toàn cầu, mang lại “cứu cánh” lớn giúp cổ phiếu MicroStrategy tăng vọt và tạm thời xoa dịu thị trường.

Trong một diễn biến được giới đầu tư toàn cầu theo dõi sát sao, ngày 06 tháng 01 năm 2026 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong hành trình hội nhập của tài sản kỹ thuật số vào hệ thống tài chính chính thống.

Nhà cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới MSCI Inc. chính thức công bố quyết định không thực hiện đề xuất loại trừ các công ty nắm giữ tài sản kỹ thuật số (Digital Asset Treasury Companies - DATCOs) ra khỏi MSCI Global Investable Market Indexes trong kỳ rà soát chỉ số tháng 02/2026.

Thông báo này, giống như một liều thuốc tinh thần mạnh mẽ, ngay lập tức đẩy cổ phiếu MicroStrategy (MSTR) – công ty tiên phong và lớn nhất trong nhóm DATCOs – tăng vọt từ 3% đến 7% trong phiên giao dịch sau giờ, phản ánh sự nhẹ nhõm tột độ của thị trường trước việc một mối đe dọa hệ thống lớn đã được hoãn lại.

Quyết định của MSCI không đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật. Nó là kết quả của một quá trình tham vấn căng thẳng và trực tiếp liên quan đến số phận của hàng tỷ đô la vốn đầu tư thể chế.

DATCOs, theo định nghĩa từ chính MSCI, là những công ty có giá trị tài sản kỹ thuật số chiếm từ 50% trở lên trong tổng tài sản. Đề xuất loại trừ nhóm công ty này, được MSCI đưa ra từ mùa thu năm 2025, cụ thể là tháng 10 hoặc tháng 12, xuất phát từ mối lo ngại sâu sắc của nhiều nhà đầu tư tổ chức. Họ cho rằng một số DATCOs mang đặc điểm tương đồng với các quỹ đầu tư – những thực thể vốn không đủ điều kiện tham gia chỉ số MSCI, bởi mục tiêu cốt lõi của chỉ số này là đo lường hiệu suất của các công ty hoạt động kinh doanh thực sự, chứ không phải các tổ chức tập trung vào hoạt động đầu tư tài sản.

Tuy nhiên, sau khi xem xét phản hồi, MSCI đã đưa ra quyết định khôn ngoan: duy trì cách xử lý hiện tại đối với các DATCOs đã có mặt trong chỉ số, đồng thời áp dụng một loạt biện pháp hạn chế cụ thể. Các công ty này sẽ không được điều chỉnh tăng số lượng cổ phiếu (NOS), không thay đổi hệ số bao gồm nước ngoài (FIF) hay hệ số bao gồm nội địa (DIF), và mọi việc bổ sung mới hoặc chuyển đổi phân khúc quy mô đối với các chứng khoán này đều bị hoãn lại.

Danh sách sơ bộ các công ty bị ảnh hưởng có thể được cập nhật nếu có sự thay đổi đáng kể trong báo cáo tài chính liên quan đến tài sản kỹ thuật số của họ.

Lý do cho sự chần chừ này được MSCI giải thích rất rõ ràng. Tổ chức này thừa nhận rằng việc phân biệt một cách rành mạch giữa “công ty đầu tư” thuần túy và “doanh nghiệp nắm giữ tài sản không hoạt động, như tài sản kỹ thuật số, như một phần hoạt động cốt lõi” đòi hỏi phải có thêm nhiều nghiên cứu và tham vấn sâu rộng hơn nữa với các thành viên thị trường.

Do đó, MSCI dự kiến sẽ mở một cuộc tham vấn rộng rãi hơn về cách thức đối xử với các công ty sở hữu tài sản không hoạt động nói chung, nhằm đảm bảo tính nhất quán và phù hợp với các mục tiêu dài hạn của bộ chỉ số.

Hậu quả tiềm tàng nếu đề xuất ban đầu được thực thi là vô cùng lớn, đặc biệt đối với MicroStrategy. Tính đến đầu tháng 01/2026, công ty này đang nắm giữ một kho 673.783 Bitcoin, với tổng giá trị ước tính vượt 60 tỷ USD, chiếm gần 99% giá trị doanh nghiệc. Trong năm 2025, cổ phiếu MSTR đã chịu áp lực giảm mạnh từ 47.5% đến 60%, không chỉ vì biến động giá Bitcoin mà còn vì nỗi lo bị “trục xuất” khỏi chỉ số.

Các ước tính từ các tổ chức uy tín như JPMorgan cảnh báo rằng, chỉ riêng việc bị loại khỏi chỉ số MSCI có thể kích hoạt dòng vốn thể chế rút ra lên tới 2.8 đến 9 tỷ USD. Con số này thậm chí còn nhân lên gấp bội nếu các nhà cung cấp chỉ số lớn khác như FTSE Russell hay S&P Dow Jones đi theo quyết định tương tự.

Việc MSCI “hãm phanh” kịp thời đã loại bỏ nguy cơ kỹ thuật cận hạn này, giúp ổn định tâm lý và củng cố vị thế của MSTR như một công cụ đầu tư thay thế (proxy) vào Bitcoin được ưa chuộng nhất.

Phản ứng từ giới chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp diễn ra hết sức sôi nổi. Owen Lau, nhà phân tích tại Clear Street, nhận định dù quyết định chưa giải quyết triệt để câu hỏi dài hạn về tính đủ điều kiện của DATCOs, nó đã “loại bỏ một rủi ro kỹ thuật lớn trong ngắn hạn đối với các cổ phiếu đóng vai trò proxy cho Bitcoin và crypto”. Ông dự đoán kịch bản khả dĩ nhất là MSCI sẽ áp dụng chính sách “ông bà”, tức cho phép các DATCOs hiện hữu được ở lại trong khi không mở rộng cho các trường hợp mới.

Christopher Harvey từ CIBC Capital Markets thì nhấn mạnh tính chất tạm thời: “Họ vẫn ở lại tạm thời, nhưng MSCI chưa đóng cửa hoàn toàn”. Góc nhìn này được củng cố bởi Mike O'Rourke của JonesTrading, người cho rằng việc loại trừ chỉ bị hoãn đến cuối năm, khi cuộc tham vấn rộng lớn hơn kết thúc. Trong khi đó, từ phe ủng hộ crypto, Matt Cole – Chủ tịch kiêm CEO của Strive – đã không giấu được sự phấn khích, gọi đây là một “chiến thắng lớn” trên các phương tiện truyền thông xã hội.

Cần nhớ rằng, MicroStrategy dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Michael Saylor đã tích cực phản đối đề xuất ban đầu của MSCI. Saylor từng có một phép so sánh đầy hình tượng: việc loại trừ DATCOs khỏi chỉ số vì nắm giữ Bitcoin cũng giống như “trừng phạt Chevron vì nắm giữ dầu mỏ”. Công ty luôn khẳng định Bitcoin là một phần chiến lược kho bạc dài hạn nhằm bảo toàn giá trị và chống lại lạm phát, chứ không phải là hoạt động đầu tư mang tính đầu cơ ngắn hạn.

Dù mang lại làn gió lạc quan mạnh mẽ, quyết định của MSCI vẫn phủ lên tương lai của các DATCOs một bóng mây không chắc chắn. Cụm từ then chốt “tại thời điểm hiện tại” và kế hoạch mở rộng tham vấn cho thấy cánh cửa xem xét lại vẫn rộng mở. Điều này đồng nghĩa với việc các tiêu chí bổ sung, có thể dựa trên báo cáo tài chính hoặc các chỉ báo định tính khác, sẽ được đưa ra để đánh giá lại tính đủ điều kiện của nhóm công ty này.

Sự kiện này là một minh họa rõ nét cho xu hướng lớn hơn: sự tích hợp ngày càng sâu của tài sản kỹ thuật số vào nền tài chính truyền thống luôn đi kèm với thái độ thận trọng tối đa từ các tổ chức định chuẩn và quản lý.

Đối với các nhà đầu tư, bài học từ sự kiện ngày 06/01/2026 là rõ ràng. Sự giao thoa giữa thế giới crypto và thị trường vốn truyền thống đang tạo ra cả cơ hội lẫn rủi ro hệ thống chưa từng có.

MicroStrategy, với danh mục Bitcoin khổng lồ, đã trở thành một con “cá voi” trên cả hai thị trường. Việc duy trì được vị thế trong các chỉ số toàn cầu như của MSCI không chỉ hỗ trợ thanh khoản và định giá cổ phiếu mà còn là một sự công nhận ngầm cho mô hình kinh doanh táo bạo mà họ theo đuổi. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách, từ biến động giá Bitcoin, các cuộc tham vấn quy định trong tương lai, đến việc chứng minh tính bền vững lâu dài của chiến lược “kho bạc kỹ thuật số”.

Tương lai của các DATCOs vẫn chưa được định đoạt, nhưng ít nhất, họ đã giành được một khoảng thời gian quý giá để củng cố vị thế và chuẩn bị cho những cuộc đối thoại quan trọng sắp tới.