Điểm hẹn 505 tỷ USD: Hai gã khổng lồ công nghệ đối mặt với câu hỏi khó về lợi nhuận từ AI

Phố Wall đang dồn sự chú ý vào một con số khổng lồ: 505 tỷ USD. Đó là tổng chi tiêu vốn dự kiến trong năm 2026 của bốn gã khổng lồ công nghệ Mỹ - Microsoft, Meta, Alphabet và Amazon - để xây dựng tương lai của trí tuệ nhân tạo.

Khi Microsoft và Meta công bố kết quả kinh doanh, câu hỏi cấp bách không còn là họ đang chi bao nhiêu, mà là khi nào và bằng cách nào những khoản đầu tư khổng lồ này sẽ tạo ra lợi nhuận cụ thể.

Bối cảnh này diễn ra trong bầu không khí thận trọng rõ rệt, khi cổ phiếu của cả hai công ty đều đã giảm khoảng 10-11% kể từ báo cáo thu nhập cuối tháng 10/2025, trái ngược với mức tăng 1.3% của chỉ số S&P 500.

Microsoft: Đà tăng trưởng ấn tượng và mối quan hệ chiến lược với OpenAI

Kết quả quý 2 năm tài chính 2026 của Microsoft đã vẽ nên một bức tranh tăng trưởng mạnh mẽ, được định hình sâu sắc bởi AI và điện toán đám mây. Tổng doanh thu đạt 81.3 tỷ USD, tăng 17%, với thu nhập ròng tăng trưởng đáng kinh ngạc 60% lên 38.5 tỷ USD.

Trung tâm của sự thành công này là Microsoft Cloud, lần đầu tiên vượt mốc doanh thu hàng quý 50 tỷ USD, đạt chính xác 51.5 tỷ USD, tăng 26%. Động lực chính đến từ Azure, dịch vụ điện toán đám mây chứng kiến mức tăng trưởng doanh thu khoảng 37-39%, vượt xa kỳ vọng và được thúc đẩy bởi nhu cầu từ các dịch vụ AI. Công ty tiếp tục khẳng định nhu cầu vẫn “vượt xa đáng kể” khả năng cung cấp hạ tầng.

Một chỉ số quan trọng cho tương lai là nghĩa vụ thực hiện hợp đồng thương mại còn lại (RPO) của Microsoft, đã tăng vọt 110% lên 625 tỷ USD. Tuy nhiên, ẩn sau con số này là một mối quan hệ vừa là lợi thế chiến lược vừa là điểm cần theo dõi: khoảng 45% nghĩa vụ hợp đồng đám mây còn lại có nguồn gốc từ một khách hàng duy nhất - OpenAI.

Microsoft sở hữu 27% cổ phần tại OpenAI và đang hưởng lợi từ thỏa thuận mua dịch vụ Azure trị giá 250 tỷ USD. Mối liên kết sâu sắc này khiến một số nhà phân tích, như Ryuta Makino từ Gabelli Funds, nhận định rằng diễn biến cổ phiếu Microsoft hiện phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả hoạt động của OpenAI.

Sự phụ thuộc càng rõ hơn khi, nếu loại trừ đóng góp của OpenAI, tốc độ tăng đơn hàng đám mây của Microsoft là 28% - vẫn ấn tượng nhưng thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng chung.

Bên cạnh Azure, sản phẩm AI Copilot cũng đang dần khẳng định vị thế với hàng triệu ghế trả phí được kích hoạt, dù công ty vẫn chưa tiết lộ đầy đủ chi tiết đóng góp doanh thu cụ thể. Tuy nhiên, Microsoft cũng đối mặt với những thách thức cạnh tranh mới.

Sự ra mắt của công cụ Claude từ Anthropic, nhận được nhiều đánh giá tích cực, được cho là có thể gây xáo trọn cho mảng phần mềm truyền thống. Michael Bailey, Giám đốc nghiên cứu tại Fulton Breakefield Broenniman, nhấn mạnh rằng Phố Wall đang “rất tiêu cực” với nhóm phần mềm và sẽ đào sâu để đánh giá tính bền vững của tăng trưởng Microsoft.

Để duy trì đà phát triển, Microsoft đang đẩy mạnh chi tiêu vốn. Trong quý vừa qua, vốn đầu tư của họ tăng vọt 66% lên 37.5 tỷ USD, chủ yếu dành cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu hỗ trợ AI. Điều này làm dấy lên một số lo ngại về áp lực lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn.

Meta: Canh bạc “Siêu trí tuệ” trăm tỷ và bài toán chứng minh giá trị

Trong khi Microsoft đang thu hoạch những thành quả từ AI, Meta của Mark Zuckerberg lại đang thực hiện một canh bạc đầu tư tham vọng và tốn kém chưa từng có, khiến các nhà đầu tư vừa phấn khích vừa lo ngại.

Công ty đã nâng dự báo chi tiêu vốn cho năm 2026 lên khoảng 115-135 tỷ USD, vượt xa kỳ vọng trung bình 110 tỷ USD của giới phân tích và tăng mạnh so với mức 72.2 tỷ USD đã chi trong năm 2025.

Tổng chi phí dự kiến cho năm 2026 thậm chí lên tới 162-169 tỷ USD, phần lớn được dành cho việc tuyển dụng nhân tài AI hàng đầu và xây dựng cơ sở hạ tầng khổng lồ, bao gồm các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Áp lực lên Meta là rất lớn, đặc biệt sau khi cổ phiếu của họ từng lao dốc 11% vào tháng 10/2025 chỉ vì cam kết tăng chi tiêu mà không đưa ra lộ trình lợi nhuận rõ ràng. Tuy nhiên, báo cáo quý 4/2025 mang lại tín hiệu tích cực: doanh thu đạt khoảng 59.9 tỷ USD, vượt kỳ vọng, và lợi nhuận trên cổ phiếu cũng khả quan.

Khác với Microsoft có nguồn thu đa dạng từ đám mây, Meta đặt cược toàn bộ vào việc sử dụng AI để cách mạng hóa nền tảng quảng cáo cốt lõi của mình. CEO Mark Zuckerberg nhấn mạnh AI đang giúp cải thiện nhắm mục tiêu quảng cáo và tăng tương tác trên Facebook, Instagram. Ông dự báo một “cú tăng tốc AI lớn” trong năm 2026 nhằm hướng tới mục tiêu “siêu trí tuệ cá nhân”.

Để tập trung nguồn lực, Meta đang tái cấu trúc, cắt giảm nhân sự tại bộ phận Reality Labs vốn đã thua lỗ hơn 70 tỷ USD kể từ năm 2021. Chiến lược rõ ràng này, cùng với kết quả quý 4 mạnh mẽ, đã giúp cổ phiếu Meta phản ứng tích cực sau báo cáo.

Tuy nhiên, câu hỏi then chốt vẫn tồn tại: Liệu khoản đầu tư khổng lồ này có thúc đẩy tăng trưởng doanh thu vượt xa chi phí gia tăng? Một số nhà phân tích cảnh báo chi phí của Meta đang tăng gần gấp đôi tốc độ tăng doanh thu, đòi hỏi công ty phải liên tục chứng minh được giá trị gia tăng rõ ràng từ AI.

Làn sóng chi tiêu khổng lồ và thực tế triển khai

Chi tiêu của Microsoft và Meta chỉ là phần nổi của tảng băng. Bốn gã khổng lồ công nghệ được dự báo sẽ chi tổng cộng khoảng 505 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm 2026, với các ước tính từ các tổ chức như Goldman Sachs và CreditSights thậm chí dao động trong khoảng 475-602 tỷ USD. Làn sóng đầu tư này không chỉ định hình tương lai ngành công nghệ mà còn thúc đẩy toàn bộ chuỗi cung ứng.

Các nhà cung cấp hạ tầng như Nvidia, Broadcom, TSMC đang trở thành những người hưởng lợi rõ rệt. Triển vọng từ các công ty như Seagate Technology càng củng cố niềm tin này.

Seagate báo cáo nhu cầu ổ cứng dung lượng cao từ các trung tâm dữ liệu vẫn rất mạnh mẽ ít nhất đến năm 2027, thậm chí một số khách hàng đám mây lớn đã thảo luận về dự báo tăng trưởng đến 2028. Thông tin này đã đẩy cổ phiếu Seagate tăng 10%.

Ở cấp độ sản xuất chip, ASML Holding - nhà sản xuất máy quang khắc hàng đầu, ghi nhận đơn hàng quý 4/2025 đạt mức kỷ lục 13.2 tỷ euro, vượt xa mọi dự báo, đẩy tổng đơn hàng tồn đọng (backlog) lên gần 39 tỷ euro. Sự bùng nổ này, theo phân tích từ Mizuho và Morgan Stanley, đến từ cả chip logic và bộ nhớ DRAM, khẳng định các nhà sản xuất chip đang đặt cược lớn vào nhu cầu AI kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, bức tranh về việc triển khai và thu lợi từ AI ở cấp độ doanh nghiệp rộng rãi hơn lại phức tạp hơn. Báo cáo của Deloitte năm 2026 cho thấy, trong khi 66% tổ chức báo cáo cải thiện năng suất nhờ AI, chỉ 20% cho biết họ đã tăng doanh thu từ các sáng kiến AI.

Một khảo sát của PwC tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos càng làm rõ khoảng cách: chỉ 12% doanh nghiệp cho biết họ vừa tăng doanh thu vừa cắt giảm chi phí nhờ AI, và có đến 55% lãnh đạo chưa thấy bất kỳ lợi ích nào sau khi đầu tư.

Nguyên nhân chính được chỉ ra là sự thiếu sẵn sàng về dữ liệu, hạ tầng và kỹ năng. Brian Hopkins từ Forrester Research nhận định: “Các công ty công nghệ đang kỳ vọng, thậm chí thêu dệt mọi thứ sẽ chuyển đổi nhanh chóng nhờ AI, nhưng thực tế không nhanh đến vậy”.

Các diễn biến bên lề và triển vọng tương lai

Bối cảnh rộng hơn còn được bổ sung bởi nhiều tin tức khác. Texas Instruments đưa ra dự báo quý đầu năm tích cực bất ngờ, cho thấy nhu cầu từ lĩnh vực công nghiệp và ô tô đang phục hồi. SoftBank Group của Masayoshi Son được cho là đang đàm phán đầu tư thêm tới 30 tỷ USD vào OpenAI, phản ánh tham vọng cá nhân lớn trong cuộc đua AI.

Các vấn đề pháp lý và quản trị như vụ kiện TikTok về nghiện nền tảng hay thông tin cắt giảm nhân sự tại Amazon cũng nhắc nhở rằng ngành công nghệ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức bên ngoài.

Nhìn chung, báo cáo từ Microsoft và Meta đánh dấu sự khởi đầu của giai đoạn thẩm định giá trị đối với cơn sốt AI. Các nhà đầu tư không còn dễ dàng chấp nhận những câu chuyện về tương lai xa vời; họ đòi hỏi bằng chứng về lợi nhuận và lợi tức đầu tư cụ thể trong từng quý.

Microsoft, với lợi thế từ mô hình kinh doanh đám mây vững chắc và dòng doanh thu từ AI đã hiện hữu, đang ở thế vững vàng hơn, dù phải quản lý rủi ro từ mối quan hệ phụ thuộc sâu vào OpenAI.

Meta, với canh bạc “siêu trí tuệ”, phải chứng minh được rằng AI có thể không chỉ cải thiện mà còn tái tạo động lực tăng trưởng cốt lõi của mình, vượt xa nền tảng quảng cáo truyền thống.

Cuộc đua chi tiêu 505+ tỷ USD năm 2026 không chỉ là một cuộc chạy đua công nghệ, mà còn là một thí nghiệm kinh tế quy mô lớn sẽ định hình năng suất và tăng trưởng toàn cầu trong thập kỷ tới.

Trong cuộc đua này, những công ty chứng minh được khả năng chuyển đổi chi tiêu thành lợi nhuận bền vững sẽ là người dẫn dắt, trong khi toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng công nghệ tiếp tục hưởng lợi gián tiếp nhưng mạnh mẽ.